Barbaros Mh. Sıra Perde Sk. No: 17/1 Üsküdar / İSTANBUL / Türkiye
Barbaros Mh. Sıra Perde Sk. No: 17/1 Üsküdar / İSTANBUL / Türkiye
Kurşun tuğla; yüksek atom numarasına (Z=82) ve yoğunluğa (≈11,34 g/cm³) sahip kurşun metalinin belirli ölçü ve toleranslarda şekillendirilmesiyle üretilen, radyasyon zırhlama ve kütlesel bariyerleme amaçlı kullanılan teknik bir yapı elemanıdır. Yapısal taşıyıcı olarak değil, koruyucu ve absorbe edici bir malzeme olarak tasarlanır.
Yoğunluk: ~11,34 g/cm³
Erime noktası: 327,5 °C
Elastik modül: Düşük (yüksek deformasyon kabiliyeti)
Isıl iletkenlik: 35 W/m·K (yaklaşık)
Bu özellikler, kurşun tuğlanın yüksek enerjili dalga ve parçacıklara karşı etkili bir zırhlama malzemesi olmasını sağlar.
Korozyona karşı nispeten dayanıklıdır
Asidik ve bazik ortamlarda yüzey oksidasyonu görülebilir
Kaplama veya alaşım kullanımı ile yüzey dayanımı artırılabilir
Kurşun tuğlalar özellikle X-ışını ve gama ışını zırhlaması için tercih edilir. Zırhlama etkinliği aşağıdaki teknik parametrelere bağlıdır:
Kurşun saflık oranı (%99,9 Pb tercih edilir)
Tuğla kalınlığı (mm cinsinden)
Maruz kalınan radyasyon enerjisi (keV / MeV)
Geometrik yerleşim ve ek yerleri
Kurşun tuğlalar genellikle modüler geçmeli sistem ile dizilerek radyasyon kaçaklarını minimize edecek şekilde uygulanır.
Kurşun tuğla tasarımında dikkate alınması gereken teknik unsurlar şunlardır:
Kütlesel yük: Zemin taşıma kapasitesi hesaplanmalıdır
Sürünme (creep): Kurşunun zamanla deformasyona uğrama eğilimi vardır
Destek yapıları: Çelik veya betonarme taşıyıcı sistemlerle birlikte kullanılmalıdır
Toleranslar: Hassas üretim, boşluk oluşumunu engeller
Görüntüleme odaları (kontrollü alanlar)
Araştırma laboratuvarları
Ölçüm ve kalibrasyon istasyonları
Tahribatsız muayene (NDT) alanları
Yüksek enerjili test odaları
Radyoaktif kaynak muhafaza sistemleri
Yüksek yoğunluk sayesinde kurşun tuğlalar, belirli endüstriyel uygulamalarda düşük frekanslı titreşim ve ses sönümleme amacıyla da kullanılabilir.
Kurşun tuğla üretimi ve kullanımı şu kriterlere uygun olmalıdır:
Boyutsal tolerans kontrolü
Malzeme saflık analizi
Homojen yapı ve boşluksuz döküm
Uygulama alanına özel mühendislik hesapları
Standart dışı üretimler, zırhlama performansını ciddi şekilde düşürebilir.
Kurşun tuğlalar kırlangıç yapıları sayesinde birbirlerine geçmeli şekilde kullanılır. Bu kilit şekli sayesinde radyasyona karşı etkin bir koruma sağlamaktadır. Kurşun tuğlalar , kurşun plakaların yetersiz kaldığı , yüksek zırhlama gereken nükleer santral, onkoloji tedavi üniteleri gibi projelerde tercih edilmektedir. Yüksek kalınlık ölçüleri ve yoğunlukları ile eşsiz bir radyasyon yalıtımı sunmaktadır.